Voor de assertieveling is het een piece of cake om op een respectvolle wijze grenzen te stellen, open te staan voor complimentjes evenals kritiek, anderen om een gunst te vragen, verzoeken te weigeren en uitdrukking te geven aan zijn / haar afkeuring en welbevinden.
Stel je grenzen! Inventariseer wat je wel en niet aanvaardt van anderen. Vervolgens is het belangrijk om jouw grenzen naar anderen toe te communiceren. Zoniet is het voor hen een huzarenklus om je grenzen te respecteren. Je formuleert jouw grenzen best kort, concreet en vanuit de ik-vorm. Bijvoorbeeld: 'Ik wil niet dat je me na 23h00 telefoneert!'
Zeg 'nee' als je niet warm loopt voor een verzoek. Het woord 'nee' ligt wellicht niet zo lekker in de mond, maar is wel het meest geschikt om jouw zin mee aan te vatten. Het heeft namelijk tot voordeel dat het bondig en duidelijk is, daar waar woorden als 'misschien', 'mogelijk' en zovele andere jouw betoog afzwakken. Een korte verduidelijking van jouw 'nee' hoeft niet, maar is wel een aanrader. Daarenboven is het aangenaam als je aangeeft dat jouw weigering noch voor de ander noch voor jou een pretje is. Tracht echter niet in de val van de verdediging te trappen. Je hebt het recht om 'nee' te zeggen. Weg met die schuldgevoelens, weg met die verontschuldigingen! Tracht de ander je van de wijs te brengen, wees dan vastberaden. Ik hoor het je al denken: 'Hoe krijg ik zoiets voor mekaar?'. Eenvoudig, door zoals een kapotte grammofoonplaat telkens dezelfde zin te herhalen. 'Nee, ik ga niet!'.
Als je iemand om een gunst wil vragen, is het opportuun om op voorhand een beeld te vormen van wat je op welke wijze wenst te vragen. Onthoud dat je het recht hebt om een gunst te vragen, evenzeer als de andere het recht heeft om jouw vraag te weigeren. Jouw verzoek komt het best tot zijn recht als het concreet, vanuit de ik-vorm en duidelijk beschreven is.
Het is makkelijker om een compliment te geven, dan kritiek. Dit laatste heeft een negatieve connotatie terwijl het als iets positiefs, als een mogelijkheid tot verbetering aanzien kan worden. Het is echter belangrijk om het gedrag en niet de persoon van de andere te bekritiseren. De sleutelwoorden zijn ook hier 'concreet', 'duidelijk' en 'ik-vorm'. Tracht ook duidelijk te maken wat het hinderlijke gedrag van de ander bij jou teweegbrengt. Door jouw gevoel te benoemen, zal de ander eerder geneigd zijn om jou tegemoet te komen.
Stel je open voor complimenten en kritiek. Assertief gedrag veronderstelt tevens dat je complimenten aanneemt. Met een uitspraak als 'Ach, dat stelt toch niet veel voor!' geef je impliciet aan dat je de mening van de ander niet au serieux neemt. Kritiek kan -zoals een compliment- aanzien worden als een geschenk. Neem het daarom rustig in ontvangst. Dit doe je door te luisteren, verduidelijking te vragen, na te gaan wat de ander hiermee wenst te bereiken en aan te geven dat je de kritiek begrepen hebt. Jezelf verdedigen is uit den boze. Je geeft aldus de boodschap dat je niet openstaat voor kritiek. Daarenboven is jezelf verdedigen pas aan de orde als je aangevallen wordt. Kritiek op jouw gedrag mag je niet gelijkstellen aan een aanval op jouw persoon.
